Hemşin yöresindeki türkü, mani, deyim, vs folklorik malzeme

Re: Hemşin yöresindeki türkü, mani, deyim, vs folklorik malzeme

Postby hagop » 04 Feb 2009, 08:29

Tavlanmaktaki maksat Turkce'deki anami olmayip, "yuvarlanmak" ise, evet ilginc. Turkce'de bir anlam ifade ettiginden dolayi o eki almis olabilir, bilemeyecegim. Ongush olayinda ise baska bir dilden odunc alinan bir kelimeye yeni bir fiil uretiliyor. Bildigim kadariya Hopa'da "isha=anmak" (ornek: shune isha, pade kasha = shunı hishe, padı kashe = kopegi an, sopayi cek).
hagop
 
Posts: 270
Joined: 26 Jan 2007, 01:25
Location: Boston, USA

Re: Hemşin yöresindeki türkü, mani, deyim, vs folklorik malzeme

Postby hagop » 03 Jun 2009, 06:24

Todik diye bir sozcugu bilen var mi?
hagop
 
Posts: 270
Joined: 26 Jan 2007, 01:25
Location: Boston, USA

Re: Hemşin yöresindeki türkü, mani, deyim, vs folklorik malzeme

Postby ferahzade » 06 Jun 2009, 19:39

Selamlar Hagop,

Bu "todik" kelimesini cümle içerisinde kullabilir misin? Sanki "todikum" gibi bir kelime duymuş gibiyim.. Çocuklara söylenir gibi bir şey..Yine de emin değilim..

Bir kaç gün önce halam buradaydı.. Süt pişirdiği, kavurma yaptığı bakır kazanlara "halgen" ya da "halgin" dedi.. bu "i" ile "e" arasında bir ses var.. "g" den sonraki ses sanki sanki böyle telaffuz ediliyor.."H" sesi de biraz boğazdan geliyormuş gibiydi..

Ha.. bu arada legen kelimesinin etimolijisini de merak ediyorum.. Bizim oradaki insanlar bu kelimedeki "g" sesini "ğ" olarak telaffuz etmezler.
ferahzade
 
Posts: 42
Joined: 23 Aug 2008, 14:41

Re: Hemşin yöresindeki türkü, mani, deyim, vs folklorik malzeme

Postby hagop » 08 Jun 2009, 08:02

Merhabalar Ferahzade,

Evet, gecenlerde annem todik kelimesini kullandi. Todigıs medztsav (todigim buyudu) diye kullandi. Daha once de bunu kendisinden duymus oldugumu hatirladim ama pek onemsemedigim icin olacak unutmustum. Sonra, Hemsinliler'in yazdiklarinda bir yerlerde sanki okumus oldugum hissine kapildim. Anlamini tam olarak bana veremedi annem ama kucuk fakat galiba yuruyebilen cocuklar icin kullaniliyor. Hem oglan, hem de kizlar icin kullanilip kullanilmadigini bilemeyecegim. Bizde artik fazla kullanilmayan bir sozcuk oldugu kesin.

Khalgin Rumca'dan gelme, en azindan Karadeniz Rumca'sindan. Bir sure once Amasya'da buyumus birisinin bu kelimeyi kullandigina sahit oldum. Yani orta Karadeniz'in icerlerinde de bu sozcuk varmis.

Legen galiba Farca "lagan"dan geliyor, galiba anlami da "kab". Cesitli yerlerden gelen Ermenilerce de "lagan" veya "legen" olarak kullanildigini duymusumdur. Ne yazik ki daha fazlasini bilmiyorum.
hagop
 
Posts: 270
Joined: 26 Jan 2007, 01:25
Location: Boston, USA

Re: Hemşin yöresindeki türkü, mani, deyim, vs folklorik malzeme

Postby Khachkar53 » 21 Jun 2009, 16:20

hagop wrote:Sevgili Lidulit,

Acaba , Xipilik , Oncumen , Goncoloz , Ejdeger , Abrik bubrik, bilirmisiniz. Birde yilanli batil inanislariniz varmidir diye sordunuz.

Ermenilerde batil inanislar ve bunlarin folkloru hakkinda ne yazik ki cok az sey biliyorum. Yukaridaki kelimelerden bazisini Hemsinlilerle olan gorusmelerimde ve yazilanlardan biliyorum. Xplik'i ben bilmememe ragmen Ermenice sozlukte yer aliyor (kurbanlarina kotu oyunlar yapan hatta bedensel zararlar veren bir ruh olarak geciyor). Sozluk bu kelimenin Turkce "kelebek" e goturuyor.

Goncoloz Karadeniz'de Rumlar (ve sanirim Lazlar'da da) var.

"Abrik bubrik", baska Hemsin koylerinde ise "babra bubrik" (ismin bir iki varyanti daha var ama aklima gelmiyor simdi) bir gunes duasi gelenegi. Ortadogu'da genelde olan yagmur duasi Dogu Karadeniz'de yerini gunes duasina birakmis gibi gorunuyor. "Bubrik" Ermenice'de oyuncak, ici doldurulmus bebek.



Koncoloz : Ocak ayında denizde çıktığına ve Balıkçıları yuttuğuna inanılan efsane. Koncoloz geceleri bir kaç gün sürer ve bu geceler genelde fırtınalı olur. tabi bu bir halk efsanesi )) Lazlar: Conkoloz Biz hemşinliler: Koncoloz der.
Khachkar53
 
Posts: 12
Joined: 16 Feb 2008, 13:37

Re: Hemşin yöresindeki türkü, mani, deyim, vs folklorik malz

Postby ferahzade » 24 Aug 2010, 18:00

Huvel etmek: Yani kağıt gibi bir şeyleri rulo yapmak, yuvarlamak anlamında kullanılan bir kelimedir..
ferahzade
 
Posts: 42
Joined: 23 Aug 2008, 14:41

Re: Hemşin yöresindeki türkü, mani, deyim, vs folklorik malz

Postby Apeli » 31 Aug 2010, 17:41

Goncoloz dediğin Gancoloz da olabilir tam anlamını bilmiyorum fakat çoğunlukla erkekler arasında kullanılan manası pekde iyi olan bi'şey değil :D Yani hani lan bilmem ne dermişçesine ama dostane bir deyiş ....
Apeli
 
Posts: 13
Joined: 30 Aug 2010, 03:23

Re: Hemşin yöresindeki türkü, mani, deyim, vs folklorik malz

Postby ferahzade » 07 Sep 2010, 15:27

Yeni bir kelime aklıma geldi onu da not düşeyim tarihe::

Bir tür hamur tatlısı, tuzlusu gibi bir şeydir ki biz bunun adına mafuş deriz. Şehirli alemide krep diyorlar. Bizimkiler bu hamur işinin üstüne şekeri direk olarak dökerler o zaman mafuş nispeten tatlı olur...Normalde yapılırken konan tuzuyla yenir..

Aklımda kaldığı kadarıyla tarifini vereyim:
4 yumurta Yumurta,
3 su bardağı un,
1/2 tatlı kaşığıtuz,
1 tatlı kaşığı şeker sütle ya da suyla karıştırılır

kıvamına geldikten sonra kızgın tavaya ince bir şekilde kepçeyle dökülerek pişirilir..

İŞTE BUNA MAFUŞ DERLER BİZİM ORALARDA
ferahzade
 
Posts: 42
Joined: 23 Aug 2008, 14:41

Re: Hemşin yöresindeki türkü, mani, deyim, vs folklorik malz

Postby Apeli » 08 Sep 2010, 10:36

Bizim orada bu dediğine Pelit diyorlar.Şekerleyipde yiyebilirsin bal sürüpde arasına minci kopyupta yieyebilirsin.Mafuş'u sizden duydum demek ki yöresel farklar ?
Apeli
 
Posts: 13
Joined: 30 Aug 2010, 03:23

Re: Hemşin yöresindeki türkü, mani, deyim, vs folklorik malz

Postby Apeli » 08 Sep 2010, 10:40

Bu arada aklıma gelmişken ve forumda cevap yazanlar varken bir soru sormak istiyorum Yiboznik ne demek ? Ğiboznik de olabilir söylenişi biraz farklı ama "y" harfinin boğazdan okunuşu gibi.anlamını söyleyebilirseniz sevinirim bir iş yapmadığımda annem yahut babaannem tarafından maruz kaldığım bi'kelime :D ...
Apeli
 
Posts: 13
Joined: 30 Aug 2010, 03:23

Re: Hemşin yöresindeki türkü, mani, deyim, vs folklorik malz

Postby hagop » 14 Sep 2010, 02:45

Ermenice'de "plit". Seker, bal, peynir ile yapilabilir.
hagop
 
Posts: 270
Joined: 26 Jan 2007, 01:25
Location: Boston, USA

Previous

Return to Türkçe · Турецкий · Turkish · Թուրքերեն

Who is online

Users browsing this forum: No registered users and 1 guest

cron

Rambler's Top100