Page 1 of 1

PRENS HAMAM

PostPosted: 28 Jun 2007, 09:59
by el-hemşini
HEMŞİNLİLERİN ATASI OLDUĞU SÖYLENEN BU KİŞİ İLE İLGİLİ NELER BİLİNİYOR ACABA? MESELA İSMİ HANGİ DİLDE? "HAMAM" SANKİ ARAPÇA GİBİ. ACABA ERMENİCE'DE BİR KARŞILIĞI VAR MI BU SÖZCÜĞÜN?

PostPosted: 28 Jun 2007, 14:16
by HeMSiNLi_Asi
Evet bende duymuştum bunu bir kitapta okumuştum. Okuduğum kitapta Ermeni asıllı olduğu yazıyor. Tabi tarih bilenler daha iyi açıklar bilemiyorum.

PostPosted: 28 Jun 2007, 15:09
by leyla
"Hamam Amaduni" duymusum.ayni adam mi bu?

...

PostPosted: 28 Jun 2007, 15:37
by el-hemşini
evet, o.

PostPosted: 28 Jun 2007, 20:17
by hagop
Evet Hamam ismi Arapca'dir. Bildigim kadariyla Ermeni dilinde o kadar degil ama kismen giyimde, mimaride, erkek ve kadin isimlerinde o donemlerde Ermenilerde Arap etkisi vardi. Tarih kitablarinda o donemlerden en azindan birkac Hamam isimli aristokrat bulunuyor.

Hamam Amatuni hakkinda Hemsini yurt edinen binlerce kisinin lideri oldugundan gayri pek bir sey bilinmiyor. Bir de Amatuni tayfasindan evvel de Mamikonyanlar'in da oralari mesken tutmus olduklari hakkinda somut bilgiler var.

Bunlar Hemsin'in kurulus safhasinda olan, yani asagi yukari 1200 ile 1400 yil onceki yerlesimler. Ben daha sonraki goclerin mensei hakkinda da dikatinizi baska iki hususa cekmek istiyorum. 1) Hemsin'in hemen guneyindeki Ispirle cok yakin tarihsel, dilsel ve sosyal baglari; 2) Hemsine Ermenistan'in baska yerlerinden olan gocler ve bunlarin tarihte ve dilde biraktiklari izler.

PostPosted: 29 Jun 2007, 16:51
by Hayrik
Hagop’a katiliyorum. Bir başka husus hakkinda yazacağum.
Hamam Prens illa da hemşinlilerin atasi değil. Prens Hamam ve Şapouh 10 binlerce insan beraberlerinde getitdiler. Hagopin dediği gibi sonradan’da başka yerlerden inanlar katildilar Hemşin devletçiğine. Bugünki hristian ve musliman Hamşinliler yokarida zikr edtiğim insanlardan doğmuşlar. Hamam prens tek başina bu kadar insan yaratmadi.
Hemşinli adi da Hamam’dan değil, Hamşen kelimesinden gelmişdir, yani ceoğrafik yere göre bir isim.
O zamanin insanlari siniflara ayird edilmişdi-kullar, tarimcilar, tüccarlar, sanatkarlar, şehirliler, azadlar, torunlar (soylular). Tabii ki hepsi de haylardi ve hayca konuşurlardi.
Karabağin en büyük ve tarihi Hayastanin en güzel monastiri, Gandzasar monastiri (rahibler üçün yapilan kiliseler) yapan Hasan Celalyan lar di. Evet Arab ismi kullaniyordular, sanki moda idi.
Bagraduni kiralliğin Ani başkentinde kraliçe bir baş Kilise (Cathedral) yaptirmiş. Kraliçenin ismi bile arabca-Katra nida- yani (su damlasi) Առաւօտեան Շաղ:
Ardzrunilerin Van kralkiginda bir çok prens arab ismi taşimiş mesela- Abu Sahl-
Arablarla çoğu zaman iyi olmuşuz ve rumlara (Bizans) karşi ittifakta (pakt) bulunmuşuz, mesela Hayastanin valisi Theodorus Rştuni nin zamaninda.
Çoğu zamanda Rumlarla ittifakda arablara karşi. Hay Kralliğin kalkmasindan sonra, bir çok yerel beylikler. Krallciklar meydana geldi. Çoğu zaman haylar birbirleriyle savaşdilar. Ama ülke Haysatan idi, ve insanlar hayca konuşurlardi.
Biz kendimize Hay deriz. Digerleri bize Ermeni, Armenian, Armeni, Armani derler.
Internetde araştirmalar yapmiyormusunuz. Google da yazin ''Hamam Amatuni'' ve ya ''Hamam Amaduni''.
Bir ilave eklersek, Hamam ismi çeşmeyle alakadar değil. Çeşme (hamam) arabcada sert ''h'' le yazilir.

PostPosted: 30 Jun 2007, 14:37
by el-hemşini
atası derken "adem ve havva" gibi hepsinin atası mıdır manasında sormamıştım.
arapça mıdır diye sorarken de bu insan araptır veya değildir gibi bir şey ima etmedim. isim etnik kökenle pek de alakalı olmuyor kimi zaman. "lara" bildiğim kadarıyla rusça bir isim ama türkiye de de çok yaygın. ama hiç birisi rusça değil.

PostPosted: 03 Aug 2007, 17:06
by Hayrik
Düzeltme.
1-''Hamam'' kelimesi arabcadan türkceye geçen kelime dir. Türkcede ayni anlami taşiyan başka bir kelime var ''çeşme'' ki o da pehleviden (farscadan) geçmiş. Çeşmenin Armenicedeki* şekli ճեմիշ ''çemiş''dir. Armenicede başka bir kelimede vardir ''çeşme'' anlami için-բաղանիք, բաղնիք-bağnik/pağnik.
Arabcada hamam/çeşme sert ''h'' le telaffuz edilir ve 2 tane ''m'' le yazilir, şöyle- hammam حمّام.
''hammam'' insan ismi olarak kullanan yok tabii halde.
2-Arabcada başka bir kelime var, yine sert ''h'' le yazilir, amma bir ''m'' le. Hamam حمام bu ismi haalen kullananlar var burada, maanasi….Güvercin.
3-Başka kelimede var amma yumuşak ''h'' le yaziliyor همام ''hamam'' ve ya ''humam'' diye, farscadan ''Hümayün'' dan gediği söyleniyor, ki ben zor inaniyorum buna. Hümayün’un Armenicesi Հմայեակ Hmayeak.
Bizim Hamam Amatouninin ismi ikinci hamam’dan olmali, yani Güvercin.
Armeniler bazen yaratik isimleriyle adlandirilardi.
Garnik/Karnig-Kuzu (erkek ismi)
Şahen-Şahin
Eznik-Inek
Arživi-kartal
Koriun/Gorün-Aslan yavrusu
Varoujan-erkek güvercin
Aydzemnik-(kadin ismi) geçi/keçi.
Dzouik/Tsvik-yumurta
Ağavni-güvercin
Tabiat (Doğa) unsurlariyla da adlandirilmişlar, mesela-
Lusin-ay (kadin ismi)
Şoğik-işik (shining)
Dzovak-deniz (kadin ve erkek ismi)
Şant-yildirim esnasinda parliyan işik (erkek ismi)
Gaydzag-ylidirim (erkek ismi)
Sos(+e)-çinar ağaci (erkek ve kadin ismi)
Areg(k)-Güneş (erkek ismi)
Astğik – yildiz (kadin ismi)
Ve sayre ve sayre.
Ilkel kizil derili gibi gözükdük amma aldirmayin.
''Oturan ayi'', ve ya ''Güneş doğarken esen hava'' gibi ismileri var onlarin.
Notification-*''Ermeni'' kelimesini sevmiyorum. Lütfen musayid kilin ''ermeni' kelimesi yerine ''Armeni'' ve ya ''Hay'' kelimeleri kulaniyim. Madem latin harfler le yaziyoruz, niye doğru dürüst ''Armeni'' yazmiyalim.
''Ermeni'' maal esef küfür gibi çikiyor ağizdan, malumunuz.

PostPosted: 03 Aug 2007, 19:11
by hagop
Hayrik, cok guzel yazmissin.

Tsvik < Tsiv (kus cesidi) den geliyor galiba, yumurtadan degil.

Armeni/Ermeni kelimesine gelince. Ben Turkiye'de yasiyorken kelimeyi Armeni diye ve yine kufur niyetine soyleyenleri de duydum (onlarin asillari ne idi bilmiyorum). Turkiye'de 72 bucuk kokenden (aslinda daha fazla olmali) insan yasiyor. Bunlarin bazisi hala kendi dillerini kullaniyor. Bu dillerde Ermeni kelimesi Arman/Armen/Armani/Armeni gibi sekillerde. Simdi Ermeniye kufretmek isteyen bu kelimeleri kullanarak da kufrediyor. E, simdi ne yapacagiz?

PostPosted: 04 Aug 2007, 17:05
by Hayrik
Ձուիկ
«Ձու» կը նշանակէ հաւկիթ – yumurta
Ձեր ըսածը Ծ (ծ) տառով կը գրուի եւ թռչունի ձայնի անուն է. ծիւ-ծիւ կամ ճիւ-ճիւ: Այսպէս երգ մըն ալ կայ.-«Ծիւ ծիւ ծնկըլ ծնկըլ»:
«Ձուիկ»՝ հաւանաբար կը նշանակէ շատ ածող (ծննդաբերող) կին, çok yumurtlayan (doğuran) kadin:
Նորէն ալ չեմ յամառիր:

PostPosted: 07 Aug 2007, 14:28
by hagop
ուրեմն բառը «ձուիկ» է. հետեւաբար, ես ալ չեմ կրնար յամառիլ: