ԼՈՒՍԻՆԵ ՍԱՀԱԿՅԱՆ :: ՕՍՄԱՆՅԱՆ ԿԱՅՍՐՈՒԹՅՈՒՆՈՒՄ ՀԱՄՇԵՆԱՀԱՅԵՐ...

Postby Hayrik » 10 Aug 2007, 16:27

yazinin devami tercume ediyim (Hayrik)
Islamlaşmanin sonuçlari
Islama katilanlarda tacize maruz kaldilar։ 19uncu asir boyunca ve 20 asrin başlangicinda onlari da tenkid ediyorlardi Armenice (Hamşen lehcesiyle) konuştuklari için։ Neticede turkce Armnicenin yerini tuttu büyük çapda.
Araştirmalar belirtiyor ki, onlarin Armenilik hissi genetik ve kültürel hatiraya bağli.
Asli Hamşende Başhamşenliler zaten turkce konuşan, ama devam ediyorlar bazi Armenice (Hamşen lehcesi) kelimeleri. Ayni zaman ilçenin sakinleri bazi Armeni gelenekleri, töreleri, yaşam şekilleri, şarkilari oyunlari devam ettiriyorlar. Bazi yer ve insan adlari saklamişlar.
Etnik yöresel bazi aktiviteler gözükiyor Artvin vilayetin Hopa ve Borçka ilçelerinde yaşayanislamlaşmiş hamşenlilerde. Onlar Hamşen dialektiyle konuşmayi devam ediyorlar. O Armeniceni özel lehcelerinden dir, ki içeriginde saklamiş eski Armeni zamanin, Grabar ve orta çağ unsurlari.
Tesadüf degil ki Hamşen dialectini dil bilimcileri adlandiriyorlar Armence dil.
Asirlar boyunca, dialekte girmiş turkce kelimeler ve açiklama şekilleri (Idioms), tesirlenmiş turkceden kaynaklanan seslerden.
Lehcenin konuşma tarzlari (variants) var. Bugüne dek lehce yaşiyor ana dil olarak ve hizmet ediyor Karadenizin kuzey kisminda ve Armenia Cumhuriyetinde yerleşmiş hamşenlilerin bir kism için.
Bu hakikat isbatliyor ki Hamşen dialekti bugünde yaşiyor hayat dolu dil olarak.
Batili bilim adami R. Beninghausin gözledigine göre turkiye armenileri anliyorlar hamşenlilerin dialektini ama hamşenliler hiç anlamiyorlar öteki armenileri.
S. Vardanyan araştirmiş Hopanin yamacinda bulunan Acarianin sinir bölgesinden 1944 de Orta Asyaya tehcir edilmiş din degiştirmiş hamşenlilerin dilden dile intikal eden eski hikayeleri ve lehceleri, onu sayiyor Hamşenin dialektinin ayri bir konuşma şekli, ki his edili degişikliklere rağmen yakin dir Trabizon ve etrafi köylerin konuşma tarzina.
O kendiligince 2 dala ayriliyor. Ardlerlilerin, yani Ardala köyun ehalisisinin lehcesi ve Turtevanlilarinki, ki dişdan gelenler dir.
1980 lere kadar turkiyenin başka bölgelerine nisbeten, Hamşende çok az camiye rastlanirdi. Hamşenliler arasinda bulunur bazilari ki kendi kendileri fanatic musulman olarak saymazlar, ve çok severler içki içmeyi. Bu hususda komşulari canlar hamşenlileri adlandirir kumarbaz, içkici ve imansiz olarak.
Çelişkili dir turkiya cumhuriyetinde yaşayan armeni asilli muslimanlarin (hamşenliler dahil) sayisal bilgileri
Degişik kaynaklara göre onlarin sayisi 1,5 den 4-5 milyon arasinda. Onlarin sayisini belirtmek zor komplike mesele. Çünkü turkiye cumhuriyeti 1924 birinci anayasasinin 88 maddeye göre, ki 1982 yilinda kabul edilen anayasanin 66 maddede tazelendi), o ki T.C. vandandaşidir türk dir.
Daha 2005 october da turkiye hukumeti kararkar aldi bu hususda (özetliyorum).
Tabii ki boyle devami gerçekleşen assimile politikasiyla, korku ve degişik tacizler havasinda turkiyede yaşiyan azinliklarin kimlikleri, aralarindada musliman azinliklarin kimlikleri aşama aşama tozlaniyorlar (yok oliyorlar).
Kurdler haric, onlar çok olduklari için ve devami mucadele ettikleri için kimliksel güçlü his taşiyorlar.
Bugün bile stambul armenileri armeniliklerini korumakda güçlük çekiyorlar, nerde kaldi musulman ''Armeni'' korususun.
Turkiyada yaşiyan hamşenlilerin kiliki karakteri komplike ediyorlar, tarihi gerçekleri bozarak..ve sayre.
Hayrik
 
Posts: 193
Joined: 08 Mar 2007, 19:26

Postby Hayrik » 11 Aug 2007, 15:10

buna rağmen turkiye hemsinlilerin girişimiyle meydana gelmiş ''vova'' (kim dir), hemshin ezgileri» ender ve 14 şarkidan ibaret dvd, ki bunun sayesinde fikir teşekul ediyoruz onlarin korudugu armeni kültür hakinda. şarkilarin buyuk kismi hamşen lehcesiyle. var turkceyle karişik şarkilar. yorumlayan hopa, ardanuç, ardaşen, makrial, dzarğina, ardala, xigo, zurbici, çavuşni, çğhala, zaluna, xalbasi, koprici yerkerin hamşenlileri.
şarkilarin buyuk kismi, albumde yazildigi gibi, genc nesil tarafindan unutulmuş. mustafa biber adli bir hamşenli, ki bu dvdin düzenliyici dir, anlatiyor ki 2 sene koyden koye rahib hayati sürdurerek bu şarkilari yazmiş
bizim görüşümüzle bu şarkilarin makami ve özü bizi hatirlatiyor armeni romantic şarkilari, 4 satirli oyunlar özel yerlerini bulabilirler hamşenlilerin manilerinde.
dvd de sunulmuş düğun, aşk, iş, gariblik şarkilari.
Dikkat çekici, ki şarkilarda korunmuş öylesine lisani deliller, ki hatirlatiyorlar eski hristian imani (Xoç-xaç, jom-jam)
Ama bu deliller degerlendirmeli armeni kulturun bazi kalintilari olaraka, yok armenilik bilinci olarak. Armeni asilli musulmanlarin çoğunlugu maal esef unutmuşlar ….ayni laflar (Hayrik)

Ama Trabizonun daglik bolgelerinde (Karadere), Ordunuda, Gumushanede ve Bayburdda yashayan hemshinlilerin armenili kalintisi hic arastirilmamish.
Armeni asilli hatirasi daha fazla kalmiş büyük faciya esnasinda islamlaşmiş armenilerin yeni nesillerinde. Onlar gizli korumuçlar hristyan imanlarini ve ''gizli armeni'' olarak tanimlaniyorlar.
…………………….milyin defa konushdugumuz laflar………….ozetliyorum……………..
Zira gelecekde musulmanlashmish hemshinlilerden, ve diger musulmanlashmish ermenilerden geri ermenileshme beklemek bizim gorushumuzle (Lusine Sahakyan) saflik dir.
Burda bitireyim tercumeyi.
Hayrik
 
Posts: 193
Joined: 08 Mar 2007, 19:26

Postby Hayrik » 11 Aug 2007, 15:10

Bir iki laf da Hayrikden olsun
Yukaridan Lusine hanim epeyi ish yapmish. Bilgiler digru olabilir. Kanimca dogru dir. Ama o bilgileri aktarma shekli chok acabime gitti sanki musulman dunya ile hristyan dunya catishiyor Hemshinde. Sanki biz cok hristyaniz.
Aslinda orada dinler savashmamish, hele hele Isa ile Muhammed hic savashmamish lar orada. Hic alakasi yok ne dinlerin ne de pegamberlerin.
Aslinda hac altinda ermenilik, hilal altinda turkluk savashmishlar.
Haç ermeniligi temsil ediyor, isayi diyil. Hilalde türkluğu.
Şimdi ne? Ne yapacağuz ? hiç bir şey de yapamayuz.
''Olan olmuş, ahmakda çabaliyor''
Yüzbinlerin saadeti, hayati her türlü dinden idiolojiden önemli dir.
Ama insanlar bilsinler nereden geldiklerini, belki antiarmenism (ermeni düşmanligi) azalir. Bizim de bu gökün altinda ARMENI/ERMENI/ARAMANI olarak yaşamaya hakkimiz var.
Hayrik
 
Posts: 193
Joined: 08 Mar 2007, 19:26

Previous

Return to Armenian · Армянский · Հայերեն · Ermeni Dili

Who is online

Users browsing this forum: No registered users and 2 guests

cron

Rambler's Top100